KEÇİÖREN Belediye Başkanı Mesut Özarslan'ın ilçedeki reklam panolarına astırdığı afiş, kamuoyunda haklı bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Afişte yer alan, "Park ve bahçelerimizde, boş arsalarda ve tüm açık alanlarda alkol içen, uyuşturucu kullanan ve gayriahlaki işler yapan kişileri gördüğünüzde acil olarak emniyet, güvenlik ve zabıta birimlerimizi arayınız" ifadeleri, özellikle "gayriahlaki işler yapan kişiler" bölümü nedeniyle birçok soru işaretini de beraberinde getirdi.
Öncelikle şunu açıkça ifade edeyim:
Parklarda alkol tüketilmesine de, uyuşturucu kullanılmasına da sonuna kadar karşıyım. Bu konuda belediyelerin, emniyet güçlerinin ve toplumun ortak mücadele vermesi gerektiğine inanıyorum. Çünkü uyuşturucu, yalnızca bir güvenlik sorunu değil; aynı zamanda aileleri yıkan, gençleri hayattan koparan büyük bir toplumsal felakettir.
Ancak mesele tam da burada başlıyor.
Afişte geçen "gayriahlaki işler" ifadesi tam olarak neyi ifade ediyor?
Hukuki karşılığı nedir?
Sınırları kim çizecek?
Kimin ahlak anlayışı esas alınacak?
İşte asıl tartışılması gereken konu budur.
Benim gençliğim de gazetecilik hayatım da Keçiören'de geçti. İlçenin yakın tarihini çok iyi bilenlerdenim. 12 Eylül öncesini de, sonrasını da yaşayan bir gazeteciyim. O yıllarda Keçiören'in sokaklarında yaşanan acı olaylara tanıklık ettim.
Daha da önemlisi, hafızalarımızdan silinmeyen "A Takımı" dönemini unutmuş değiliz.
Kendilerini mahallenin ahlak polisi ilan eden bazı gruplar, parklarda yan yana oturan gençlere müdahale eder, sevgilileri sorgular, insanların yaşam tarzına karışırdı. Hukukun değil, kendi doğrularının temsilcisi olduklarını sanan bu anlayış, ilçede uzun yıllar korku iklimi oluşturmuştu.
Bugün kullanılan bu ifade, ister istemez o günleri hatırlatıyor.
Çünkü "gayriahlaki işler" gibi ucu açık tanımlar, iyi niyetli uygulamaların bile kötüye kullanılmasına kapı aralar.
Yarın bir vatandaş, parkta el ele yürüyen iki üniversite öğrencisini "ahlaka aykırı" diye ihbar ederse ne olacak?
Bankta oturan genç bir çift, birilerinin hedefi hâline gelirse bunun sorumluluğunu kim üstlenecek?
Bir grup kendisini görevli hissedip vatandaşlara sözlü ya da fiziki müdahalede bulunursa bunun hesabını kim verecek?
Bu soruların cevabı verilmeden yapılan her çağrı, toplumda yeni gerilimlerin oluşmasına neden olabilir.
Devletin görevi suçla mücadeledir; insanların yaşam tarzını denetlemek değildir.
Bir davranış suç ise zaten Türk Ceza Kanunu'nda karşılığı vardır ve güvenlik güçleri gereken işlemi yapar. Ama suç olmayan davranışları "ahlak" kavramı üzerinden tartışmaya açmak, toplumu ihbarcılığa yönlendirmek ve insanları birbirinden şüphe eder hâle getirmek sağlıklı bir yönetim anlayışı değildir.
Toplumlar ihbar mekanizmasıyla değil, hukuk devleti ilkeleriyle yönetilir.
Uyuşturucu ile mücadele edilecekse, bunun yolu parklara belirsiz ifadeler içeren afişler asmak değildir. Gençlere spor alanları kazandırmaktır. Kültür merkezlerini çoğaltmaktır. Sanatı, eğitimi ve sosyal projeleri desteklemektir. Ailelere rehberlik hizmeti sunmaktır. Risk altındaki gençleri topluma kazandıracak politikalar üretmektir.
Keçiören'in gerçek ihtiyacı da budur.
Belediye başkanları toplumun huzurunu sağlamaya çalışırken kullandıkları dil konusunda son derece dikkatli olmak zorundadır. Çünkü kamu adına yapılan her açıklama, vatandaş üzerinde doğrudan etki oluşturur.
Belirsiz ifadeler toplumsal kutuplaşmayı artırır.
Net ifadeler ise güven verir.
Sayın Başkan
Uyuşturucuyla hep birlikte mücadele edelim.
Ancak kullanılan yöntem ve seçilen ifade, bu olmamalı. İyi niyetle hazırladığını da tahmin ediyorum. Yalnız "gayriahlaki işler" gibi sınırları belirsiz kavramlar geçmişte yaşanan kötü örnekleri hatırlatıyor ve toplumda haklı endişelere neden oluyor.
Kimseyi ahlak bekçisi ilan etmeyelim.
Çünkü hukukun olmadığı yerde, ahlak adına yapılan her müdahale yeni mağduriyetlerin kapısını aralayabilir.