MALİYET artışları, ürünün para etmemesi nedeniyle çiftçi borç batağına girdi. Haziran 2026 itibarıyla çiftçinin kullandığı borç miktarı 1.4 trilyon liraya çıktı. Takipteki kredi miktarı ise son bir yılda zirve yaptı. 2025’in Haziran ayından bu yana çiftçinin takibe giren borcu yüzde 235 artışla 25 milyar 515 milyon liraya fırladı. Borçla ayakta kalmaya çalışan ve emeğinin karşılığını alamayan üretici tarladan peş peşe çekiliyor. 2009’da 1 milyon olan sigortalı çiftçi sayısı 562 bine kadar düştü. 2002 yılında çiftçinin tarımsal kredi borcu, verilen desteğin 1.7 katıydı. Yani çiftçinin 1.7 lira borcu varsa 1 lira destekleme vardı. Bugün yapılan destek ile çiftçinin borcu arasındaki fark tam 8 kata çıktı.

GİRDİ MALİYETİ YÜKSEK

Çiftçi, ürettiği ürünlere yeterli destek alamadığı ve düşük taban fiyat açıklandığı için de üretimden uzaklaşıyor. Türkiye’nin dört bir yanında hasat döneminin sonuna gelinirken, çiftçinin isyanı da büyüyor. Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde mısır hasadına başlayan çiftçiler, ton başı fiyat için 17 bin lira ile 25 bin lira arasındaki beklentilerini dile getirdiler. Girdi maliyetlerinden yakınan bir çiftçi, "Girdiler yüksek, gübre, mazot, su parası, biçerdöver parası... Bunlarla baş edemiyoruz" dedi.

Çiftçi Mikail Çöllü, "Ufaldıkça ufalıyor çiftçi. Çiftçi öldü, gıyabi cenaze namazı kılabiliriz. Bu yıl mısırın kilosunu 25 lira olması lazım. Biçerdöver parası ayrı, su parası ayrı, tohum ekim ayrı, 500 liraya dönümünü ekiyorlar. Zaten ölüyüz" diye konuştu. Bir başka çiftçi ise, "Mısır hasadı başladı ama köylü, esnaf şu bu hepsi öldü. Şu an herkes traktörünü, şuyunu, buyunu arabasını satacak, harcadığı parayı yerine koyacak, borcu ödeyecek. Geçen sene mısırın kilosu 11.5 liraydı. Ben bu yıl iki torba gübreye 7 bin 500 lira para verdim. Hükümet çiftçiye, esnafa, memura, emekliye ölün diyor" ifadelerini kullandı.

"ÜZÜM 150 TL OLMALI"

YENİ Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, üzüm sergilerinde üreticilerle bir araya geldi. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) üzüm fiyatını açıklaması gerektiğini belirten Bakırlıoğlu, "Fiyatın en az 150 lira olması gerekli" dedi. Üreticiler de, Bir üretici, "70 liraya aldığım mazot bugün 90 lira. Bir ay önce 70 liraya aldım. Yarın da yükseleceği açık" dedi. Üreticiler, hasat başlamasına rağmen ürünün hangi fiyattan satılacağının bilinmemesini 'zar atmak' olarak nitelendirdi. Üretici, "Fiyatımızı bilmiyoruz. Zar attık. Büyük ihtimalle hep yek gelecek" diye konuştu.