İran-ABD hattında ateşkesin perde arkası: Pakistan nasıl devreye girdi?

İran-ABD hattında ateşkesin perde arkası: Pakistan nasıl devreye girdi?

Pakistan’ın arabuluculuğunda İran ile ABD arasında iki aylık ateşkes sağlandı. İslamabad’da yürütülen yoğun diplomasi geçici sonuç verirken, taraflar arasındaki güvensizlik nedeniyle sürecin kırılganlığını koruduğu belirtiliyor.

İRAN ile ABD arasında iki aylık ateşkesin açıklanmasına saatler kala Pakistan’da diplomatik temasların hız kazandığı ve temkinli bir iyimserliğin hâkim olduğu belirtildi. Süreçte arabulucu rolü üstlenen Pakistan’ın girişimleri, tarafları geçici de olsa ateşkese taşıdı.

İsminin açıklanmasını istemeyen Pakistanlı bir kaynak, görüşmelerin "hızlı bir tempoyla" sürdüğünü belirtti. Kaynağa göre müzakere süreci "çok dar bir ekip" tarafından yürütüldü.

BBC'ye konuşan kaynak, “Ortam ciddi ve ağırdı ancak çatışmaların durdurulabileceğine dair umut vardı. Saatler kalmıştı” ifadelerini kullandı. Aynı kişi, müzakere ekibinin doğrudan parçası olmadığını da vurguladı.

Son haftalarda Pakistan’ın, İran ile ABD arasında dolaylı temasları yürüttüğü ve mesaj ilettiği aktarıldı. İran ile tarihsel ve coğrafi bağlara sahip olan Pakistan, iki ülke arasındaki ilişkisini sık sık "kardeşlik" olarak tanımlıyor.

ABD ile ilişkilerde ise Donald Trump’ın Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir için "favori mareşalim" ifadesini kullandığı ve İran’ı "çoğu kişiden daha iyi bildiğini" söylediği biliniyor.

SALDIRILAR SÜRECİ ZORLAŞTIRDI

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, parlamentoda yaptığı açıklamada sürecin başlangıçta olumlu ilerlediğini ancak İsrail’in İran’a yönelik saldırısı ve İran’ın Suudi Arabistan’a karşılık vermesiyle dengelerin değiştiğini belirtti.

Dar, Pakistan’ın "durumu mümkün olduğunca kontrol altında tutmaya çalıştığını" ifade etti.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ise daha sert bir dil kullandı. Munir, Suudi Arabistan’a yönelik saldırının "çatışmanın barışçıl yollarla çözümüne yönelik samimi çabaları zayıflattığını" söyledi.

Bu açıklama, Pakistan’ın İran’a yönelik şimdiye kadarki en sert çıkışlarından biri olarak değerlendirildi.

GECE YARISI MESAJLARI

Pakistan Başbakanı, gece yarısından sonra yaptığı açıklamada diplomatik çabaların "kararlılıkla ve güçlü şekilde ilerlediğini" belirtti. Açıklamada sürecin kısa vadede somut sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.

Başbakan ayrıca Donald Trump’tan sürenin iki hafta uzatılmasını, İran’dan ise aynı süre boyunca Hürmüz Boğazı’nı açık tutmasını talep etti.

İran’ın Pakistan Büyükelçisi Rıza Amiri Mogaddam da gece saatlerinde yaptığı açıklamada "kritik bir aşamadan ileri doğru adım atıldığını" duyurdu.

Sabaha karşı Pakistan Başbakanı ateşkesin sağlandığını açıkladı. Taraflar, 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da bir araya gelerek müzakereleri sürdürmeye davet edildi.

Pakistanlı kaynaklar, ateşkese rağmen sürecin hassasiyetini koruduğunu belirtiyor. "Hâlâ çok temkinliyiz" diyen kaynak, taraflar arasında güven eksikliğinin sürdüğünü ve pozisyonların keskinliğini koruduğunu vurguladı.

İRAN'IN 10 MADDELİK PLANI

İran basınına göre, Tahran yönetiminin sunduğu plan; Savaşın tamamen sona erdirilmesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve yaptırımların kaldırılması gibi başlıkları içeriyor.

Planın öne çıkan maddeleri şöyle:

  • İran’a yönelik savaşın süresiz ve tamamen sona erdirilmesi
  • ABD’nin Lübnan, Irak ve Yemen dahil tüm cephelerde saldırılarını durdurması
  • ABD askeri güçlerinin bölgedeki tüm üslerden çekilmesi
  • Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin İran ordusuyla koordineli şekilde sağlanması
  • Boğazda güvenli ve serbest seyrüsefer için yeni protokol oluşturulması
  • İran’ın yeniden inşası için tazminat ödenmesi
  • Tüm yaptırımların ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması
  • Dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması
  • İran’ın nükleer silah edinmeme taahhüdü
  • Tüm şartların kabulüyle birlikte derhal ateşkes ilanı

HABERE YORUM KAT
UYARI: Okuyucu yorumları ile ilgili olarak açılacak davalardan Sözcü18.com sorumlu değildir.